Słuchanie radia dla wielu osób oznacza przede wszystkim odbiór zakresu UKF FM i kilku lokalnie nadających rozgłośni z dostępnych kilkunastu nadających na naszym obszarze. Często wysłuchujemy wiadomości i słuchamy muzyki oraz oczywiście co chwilę emitowanych reklam. Audycje przeważnie zbytnio nas nie angażują i można powiedzieć, że radio jedynie towarzyszy nam podczas pracy, jazdy samochodem czy innych zajęć.

Tymczasem nasłuch radiowy może stanowić prawdziwe hobby i trzeba przyznać, że bardzo ciekawe. To właśnie radiowy DXing.

Można odbierać znacznie więcej stacji i to nie tylko krajowych, ale również zagranicznych, często bardzo odległych. Taki odbiór wcale nie jest trudny i w najprostszym przypadku wystarczy dobrej klasy przenośny odbiornik radiowy oraz trochę podstawowych informacji. Wiele rozgłośni zagranicznych emituje bardzo ciekawe programy, często w różnych wersjach językowych (j. polskim również). I w dodatku bez reklam! Rozgłośnie na falach krótkich często stawiają sobie za cel promowanie swojego kraju i możemy posłuchać ciekawej (innej niż ciągle powtarzająca się niezależnie od rozgłośni na pasmach UKF FM) muzyki i lokalnych artystów z odległych krajów. W audycjach poruszane są tematy ważne dla danego kraju, bieżące informacje które nie zawsze docierają do naszych mediów czy różne programy na temat lokalnej kultury. Możemy w ten sposób dowiedzieć się więcej i poznać opinie z innego punku widzenia niż serwują nam nasze media.

Odbiór dalekich stacji może też przynieść wiele satysfakcji osobom, które mają żyłkę eksperymentatora.

Poza samym słuchaniem ciekawych audycji bardzo ciekawe jest odkrywanie świata fal radiowych, uwarunkowań propagacyjnych czyli rozchodzenia się fal radiowych w przestrzeni, które możemy sami obserwować. Prawdziwą satysfakcję przynosi samo „złapanie” egzotycznej stacji nadającej z odległego kraju.

Radiowy DXing to hobby bardzo popularne w wielu krajach, a dzięki powszechnemu Internetowi tym łatwiej nawiązać kontakt z innymi hobbystami. Istnieje wiele stron prowadzonych przez entuzjastów oraz fora dyskusyjne z licznymi informacjami na temat sprzętu, ciekawych rozgłośni, czy technik odbioru najdalszych stacji.

„DX” – to skrót z radiotelegraficznego slangu, odpowiednik wyrazu „distance”, czyli po polsku dystans, odległość. Radiosłuchacze (DXerzy) starają się usłyszeć, jak najbardziej odległe rozgłośnie, które oddalone są od nich o tysiące kilometrów. Z uwagi na specyfikę rozchodzenia się fal radiowych najłatwiej możemy znaleźć takie stacje w zakresie fal krótkich (ale również na falach średnich i długich).

Dla niektórych DX-ing stanowi wyzwanie i traktują go nawet jako sport polegający na ciągłym próbowaniu uchwycenia jak największej liczby odległych rozgłośni w wielu różnych krajach. Tak jak w sporcie można ustanawiać rekordy odległości. Ich potwierdzeniem są tzw. karty QSL oraz dyplomy, będące przedmiotem kolekcjonerstwa. Rankingi oraz programy dyplomowe organizują liczne radiowe kluby działające na całym świecie.

 

Niezbędny sprzęt

Odbiornik globalny (ang. World Band Receiver – radio z pasmem światowym) – tak określa się bardziej zaawansowane odbiorniki posiadające rozbudowany zakres fal krótkich umożliwiające odbiór dalekich stacji radiowych. Odbiornik oczywiście musi zapewniać dobre parametry odbiorcze. Proponujemy odbiorniki firmy TECSUN, marki dobrze znanej i cenionej wśród radiowych hobbystów na świecie. Odbiorniki cechują się bardzo dobrymi parametrami odbiorczymi, co potwierdzają liczne recenzje i testy w prasie specjalistycznej oraz opinie użytkowników.

Anteny – najczęściej wystarczy wbudowana antena, ale żeby prowadzić nasłuch najdalszych stacji przyda się z pewnością dodatkowa antena zewnętrzna. Na rynku możemy znaleźć (chociaż nie tak łatwo) specjalizowane anteny dla różnych zakresów, ale bardzo dobrze sprawdza się również prosta antena typu long wire. Jak sama nazwa wskazuje stanowi ją odpowiednio długi drut (przewód) i można ją łatwo wykonać samodzielnie.

 

Gdzie słuchać ?

Poniższe tabelki pokazują zakresy poszczególnych rodzajów fal oraz podział na pasma radiofoniczne.

Zakres częstotliwości       Uwagi

148,5 – 283,5 kHz             Zakres fal długich

526,5 – 1606,5 kHz           Zakres fal średnich

2300 – 29999 kHz                Zakres fal krótkich

 

Pasmo       Zakres częstotl.         Uwagi

120 m        2300 – 2495 kHz         Pasmo tzw. tropikalne (regionalne)

90 m          3200–3400 kHz          Pasmo tzw. tropikalne

75 m          3900–4000 kHz          Pasmo współdzielona z pasmem krótkofalarskim 80m w USA

60 m          4750–5060 kHz          Pasmo tzw. tropikalne

49 m          5900–6200 kHz

41 m          7200–7450 kHz          Pasmo współdzielona z pasmem krótkofalarskim 40m

31 m          9400–9900 kHz

25 m          11,600–12,100 kHz

22 m          13,570–13,870 kHz

19 m          15,100–15,800 kHz

16 m          17,480–17,900 kHz

15 m          18,900–19,020 kHz     Rzadko używane; być może dla radia DRM w przyszłości

13 m          21,450–21,850 kHz

11 m          25,600–26,100 kHz     Rzadko używane; być może dla radia DRM w przyszłości

Ogólnie przyjmuje się, że zakresy do 10 MHz są „zakresami nocnymi”, a powyżej „zakresami dziennymi”, co ma związek z propagacją fal radiowych i uzależnione jest to od stopnia nasłonecznienia warstwy jonosferycznej w atmosferze Ziemi, która te fale odbija.

 

Raporty i potwierdzenia nasłuchu

Podobnie jak krótkofalowcy, którzy potwierdzają swoje nawiązane dalekie łączności, rozgłośniom radiowym możemy wysyłać potwierdzenia nasłuchu i raporty słyszalności. W odpowiedzi otrzymujemy tzw. karty QSL, które radioamatorzy kolekcjonują. Prawdziwi hobbyści posiadają własne indywidualnie zaprojektowane karty QSL do wysyłki, ale wystarczy nawet odręcznie napisany list.

Raport odbiorczy (ang. reception report) powinien zawierać następujące dane: datę odbioru, czas – najlepiej przekonwertowany i podany jako uniwersalny UTC, częstotliwość, typ radioodbiornika i anteny oraz określenie jakości emisji wg kodów SINPO (SIO lub SDO). Powinniśmy również dodać szczegóły wysłuchanego programu – krótko czego dotyczył program, aby można było zweryfikować, czy rzeczywiście go słuchaliśmy. W przypadku audycji, których treści nie rozumiemy, z powodu chociażby braku znajomości języka, możemy podać np. nazwisko speakera, wykonawcę piosenki lub tytuł utworu. Czasem międzynarodowe rozgłośnie zamieszczają na swoich stronach internetowych specjalne formularze, które możemy wypełnić on-line lub wysłać e-mailem. Czasem za przysłany raport można otrzymać poza kartą QSL również drobny upominek związany z rozgłośnią.

„Kod SINPO” – jest to najpopularniejszy z kodów (obok SIO i SDO) stosowanych przy ocenie jakości odbioru programu radiowego. Nazwa kodu jest skrótem od liter poszczególnych słów w języku angielskim :

S – signal strenght – siła sygnału

I – interference – interferencje

N – natural noise ( static or atmospheric ) – naturalne zakłócenia, hałasy i trzaski atmosferyczne

P – propagation conditions ( fading ) – warunki propagacji ( zaniki fali )

O – overall merit – ocena ogólna

Dokonując oceny jakości odbieranego programu oceniamy poszczególne kategorie stosując pięciostopniową skalę ocen od najniższej 1 do najwyższej 5. W przypadku poszczególnych kategorii oceny odpowiadają :

S – siła sygnału: 5-bardzo silny, 4-silny, 3-średni, 2-słaby, 1-b. słaby,

I – zakłócenia od innych stacji: 5-brak, 4-lekkie, 3-średnie, 2-silne, 1-bardzo silne,

N – zakłócenia atmosferyczne, czyli szumy, trzaski; oceniane jak wyżej,

P – zaniki sygnału; oceniane jak wyżej,

O – ocena ogólna: 5-bardzo dobra, 4-dobra, 3-dostateczna, 2- mierna, 1-niedostateczna.

Przyjęło się, iż ocena ogólna nie przekracza czterech pierwszych not i zwykle jest ich średnią arytmetyczną.

Kody SIO (Signal-Interference-Overall) oraz SDO (Signal-Degradation-Overall) są rzadziej stosowane. Oczywiście każdy raport powinien być rzetelny i nie należy zawyżać wyników, gdyż przede wszystkim służy on działom technicznym rozgłośni do monitorowania skuteczności transmisji i słyszalności na danym obszarze.

 

DXing na UKF FM

Radiowy DXing to nasłuch dalekich stacji nie tylko na falach krótkich, średnich i długich ale również w paśmie UKF FM. Po zastosowaniu odpowiednich anten (przeważnie kierunkowych) oraz przy dobrych warunkach propagacji fal radiowych możliwy jest odbiór nie tylko lokalnych stacji, ale również dużo dalszych, a nawet zagranicznych.

 

Polecamy artykuł pt. „Radiowy DXing – Wykorzystywanie odbiorników globalnych”, który został opublikowany w ogólnopolskim miesięczniku Świat Radio nr 8/2013. Poniżej link do pobrania artykułu :

RADIOWY DXing – kliknij tutaj aby pobrać artykuł.