Dobrej klasy odbiornik radiowy tzw. „odbiornik globalny” to również interesujące urządzenie dla żeglarzy – umożliwia odbiór częstotliwości na których prowadzona jest łączność morska na falach krótkich i średnich oraz komunikatów bezpieczeństwa i meteorologicznych (np. systemu NAVTEX) nadawanych emisją cyfrową RTTY, jak również dekodowanie map pogodowych za pomocą dołączonego przez kartę dźwiękową komputera. Wymagana jest tu możliwość odbioru emisji jednowstęgowej SSB. Jednocześnie to bardzo dobry odbiornik szerokopasmowy umożliwiający odbiór rozgłośni radiowych praktycznie z całego świata.

Komunikaty oraz mapy pogodowe dla żeglarzy

Dedykowane urządzenia do odbioru komunikatów oraz map pogodowych są z reguły bardzo drogie i znajdują zastosowanie na dużych statkach rejsowych. Z kolei nieco tańsze urządzenia umożliwiają odbiór jedynie jednego systemu np. NAVTEX. Okazuje się że odbiornik dekodujący modulację SSB i komputer PC doskonale zastępują wspomniane fabryczne urządzenia.
Komunikaty teleksowe nadawane są emisją RTTY. Zależnie od systemu odbierać je można na falach średnich (NAVTEX) lub krótkich. Ze względu na charakter tych drugich są one najprostsze do odebrania oraz charakteryzują się praktycznie globalnym zasięgiem.
Informacje nadawane przez stacje komercyjne to głównie prognozy pogody, ostrzeżenia sztormowe, nawigacyjne oraz raporty lodowe.

Mapy pogodowe (faksymile) nadawane są emisją typu HF-FAX na falach krótkich. Każda transmisja rozpoczyna się sygnałem APT (Automatic Picture Transmission), który uruchamia automatycznie urządzenia odbiorcze. Otrzymany obraz to graficzna prezentacja prognozy hydrometeorologicznej, którą można interpretować samodzielnie lub dodatkowo wspomagać się komunikatami teleksowymi.

System NAVTEX (NAVigational TEXt Messages) to część systemu GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System  – Ogólnoświatowy system bezpieczeństwa i alarmowania). Pracuje on na trzech częstotliwościach – 518kHz (międzynarodowa, komunikaty w języku angielskim), 490kHz (lokalna, w języku dowolnie wybranym przez daną administrację) oraz 4209,5 kHz (wykorzystywana szczególnie w rejonach tropikalnych).   Zasięg systemu wynosi (zależnie od mocy nadajnika i warunków  propagacji) około 200  mil morskich  od stacji nadającej. Wiadomość oprócz danych nt. warunków hydrometeorologicznych na danym akwenie może zawierać informację dotyczące korekcji map nawigacyjnych czy bezpieczeństwa (w tym obecności dryfujących min, zamknięcia akwenów wodnych ze względu na prowadzone tam operacje wojskowe, obecności nowo odkrytych skał, mielizn, czy raf stanowiących zagrożenie dla statku).

 

Poniżej pokazana jest struktura wiadomości w systemie NAVTEX oraz przykładowa mapa.

navtex_struktura
mapy_pogodowe

Jaki wybrać odbiornik ?

Dzięki dobremu odbiornikowi globalnemu, niskim nakładem kosztów możemy znacznie zwiększyć swoje bezpieczeństwo na wodzie, jak również poprawić komfort żeglugi. Odbiornik globalny również kosztuje o wiele mniej niż radiostacja krótkofalowa, a często do prowadzenia łączności wystarcza nam jedynie radiotelefon VHF. Na fale krótkie możemy wtedy wyposażyć się jedynie w odbiornik, którego parametry są wystarczające do odbioru faksymili oraz wiadomości teleksowych. Należy zwrócić uwagę aby odbiornik wyposażony był w opcję odbioru USB/LSB (jednej ze wstęg) lub ewentualnie obydwu naraz (DSB). W drugim przypadku należy liczyć się z mniejszym stosunkiem sygnału użytecznego do szumu (SNR) co może wywoływać trudności w odbiorze słabszych transmisji.

 

Dla żeglarzy najodpowiedniejsze są odbiorniki typu TECSUN PL-660 oraz TECSUN PL-600.

Odbiorniki te mają odpowiednio dobre parametry oraz są łatwe w obsłudze, a ich stosunkowo niska cena zachęca do montażu na stałe jako odbiornik pokładowy, dzięki czemu poza użytkiem na częstotliwościach morskich, nawet będąc za granicą będziemy mogli dodatkowo prowadzić nasłuch rozgłośni radiowych z terytorium naszego kraju (np. Polskie Radio 1  – 225kHz) oraz innych rozgłośni z całego świata, a nawet amatorskich pasm krótkofalarskich.

 

Jak dekodować transmitowane informacje i mapy dla żeglarzy ?

Komputer

Do odbioru wystarczy nawet starszy komputer, najlepiej notebook (zajmuje mało miejsca), z wejściem liniowym audio. Przykładowo dla programu JVcomm32 minimalne wymagania to: Procesor PENTIUM 166MHz, 128MB RAM, standardowa 16-bitowa karta dźwiękowa, system Windows 95 lub nowszy. Odbiornik podłączamy do komputera za pomocą kabla typu jack-jack mono lub stereo). Należy uważać aby nie podać na wejście karty dźwiękowej sygnału o zbyt wysokiej amplitudzie (grozi uszkodzeniem, zwłaszcza starszych kart) – zaleca się uruchamianie zestawu z pokrętłem Volume ustawionym na minimum. Jeśli odbiornik posiada przełącznik filtru m.cz (najczęściej jest to filtr dolnoprzepustowy) ustawiamy go na pozycję Bypass lub Hi.

 

Oprogramowanie

Do odbioru transmisji używamy odpowiednich programów umożliwiających dekodowanie transmisji cyfrowych RTTY lub FAX. Wybór programów jest spory, część stanowią bezpłatne programy do użytku prywatnego, część to programy komercyjne. Z dobrą instrukcją dekodowanie jest dosyć proste i nie powinno stanowić większego problemu.

 

Polecamy artykuł pt. „Odbiornik globalny dla żeglarzy (i nie tylko)”, który został opublikowany w ogólnopolskim miesięczniku Świat Radio nr 12/2012. Poniżej link do pobrania artykułu :

„Odbiornik globalny dla żeglarzy (i nie tylko)” – kliknij tutaj aby pobrać artykuł. 


Dedykowane zestawy dla żeglarzy
Polski dystrybutor odbiorników firmy TECSUN przygotował dedykowane zestawy dla żeglarzy zawierające odbiornik globalny TECSUN PL600 lub TECSUN PL660 (w zależności od wersji zestawu), kabel-interfejs połączeniowy do karty dźwiękowej komputera, płytę CD ROM z programami umożliwiającymi dekodowanie transmisji cyfrowych, przewodnik dla żeglarzy ze wskazówkami i szczegółową instrukcją używania programów i dekodowania komunikatów oraz map pogodowych. W skład zestawu wchodzi również dodatkowa antena drutowa, pokrowiec, zasilacz 230V oraz polska instrukcja obsługi odbiornika.
O dedykowane zestawy z odbiornikami globalnymi TECSUN pytaj w dobrych sklepach żeglarskich lub skorzystaj z zakładki „Salony sprzedaży” na naszej stronie internetowej.